District Forest office, Gorkha
District Forest office, Gorkha
Office Building
Office Building

गोरखा जिल्लाको कुल क्षेत्रफल ३६१४.७० वर्ग कि.मि.रहेकोमा वनको कूल क्षेत्रफल १,५५,६३२ हेक्टर (ँच्ब् द्दण्ज्ञण् को तथ्याङ्क अनुसार) रहेको छ, जुन जिल्लाको कूल क्षेत्रफलको ४३.०६ प्रतिशत हुन आउँछ । जिल्लाको कूल वन क्षेत्रलाई वनको किसिमको हिसाबले विभाजन गर्दा वन क्षेत्रको ७०.२३ प्रतिशत विभिन्न प्रजातीले ढाकेको वन, मनास्लु संंरक्षण क्षेत्रमा २९.२१ प्रतिशत विभिन्न प्रजातीले ढाकेको वन, ०.५६ प्रतिशत (८७७ हे.) झाडी बुट्यान क्षेत्रले ढाकेको छ । यस जिल्लामा सामुदायिक तथा कवुलियती वन विकास कार्यक्रम, राष्ट्रिय वन विकास कार्यक्रम र बृक्ष सुधार, बृक्षारोपण तथा निजी वन विकास कार्यक्रम संचालित छन ।


    यस जिल्लाको कार्यनीति तथा कार्यक्रमहरु वन श्रोतको दीगोे व्यवस्थापन तथा वन, वातावरण र जैविक विविधताको संरक्षणको माध्यमबाट पर्या–पर्यटन बढाउने, सामाजिक समावेशिकरणका आधारमा जनसहभागिता र सरोकारवालाहरुको समानुपातिक पहुँच सुनिश्चित गरी वन श्रोत माथि स्थानीय अपनत्वको भावना विकास गर्ने, वन स्रोतको विकास र व्यवस्थापनबाट स्थानीय तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पारी गरीब तथा उपेक्षित समुदायको जीविकोपार्जनमा सहयोग पु¥याउने लक्ष्य प्राप्तीका लागि गरिएका छन् । समग्र यस जि.व.का. वाट संचालित कार्यक्रमको जोड पारिस्थितिक प्रणाली सन्तुलन राख्ने, समग्रमा वनको उत्पादकत्व बढाउने खालका कृयाकलाप संचालन गर्ने, सा.व.उ.स.परिचालन गरी वन व्यवस्थापन गर्ने, दलित, महिला, जनजाती तथा पिछडिएका वर्गहरु सबैलाई क.व.तथा सा.व.विकासका कार्यक्रमहरुमा समावेश गरी समावेशी ढङ्गले अगामी दिनहरुमा कार्यक्रम संचालन गरी वन.विकास कार्यक्रम मार्पmत स्वःरोजगारको अवसर सृजना गरी गरिबी न्युनीकरणमा टेवा पु¥याउने जस्ता उद्देश्यहरु निर्धारण गरी कार्यक्रमहरु संचालन गरिएका छन् ।


   सामुदायिक वन विकास कार्यक्रमलाई अझ बढी प्रभावकारी बनाउन सामुदायिक वन हस्तान्तरणका सबै सामाजिक तथा वैज्ञानिक प्रक्रियाहरू पूरा गरी वन हस्तान्तरण गर्ने र हस्तान्तरित सामुदायिक वनको उचित व्यवस्थापन तथा समूहको संस्थागत विकासमा समूहलाई आवश्यक सहयोग गर्ने र गरीवीको रेखामुनिका जनताहरूको जीविकोपार्जन सुधार गर्न तथा विग्र“दो पर्यावरणीय स्थितिमा सुधार ल्याउन हैसियत विग्रिएको वन, नाङ्गा पाखापखेरा तथा वुट्यान क्षेत्रहरू कवुलियती वनको रूपमा हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रम थप नतिजा मुलक वनाउन पर्ने देखिन्छ ।
   अन्तमा यस पुस्तिका तयारीको क्रममा सूचना एवं तथ्याड्ढहरु सड्ढलन गर्ने र सड्ढलित विवरणलाई विश्लेषण गरि प्रतिवेदन तयार गर्न सहयोग गर्ने रेन्जर श्री रामचन्द्र ठाकुरका साथै जिल्ला वन कार्यालयका तथ्याड्ढ संकलनमा संलग्न सम्पूर्ण कर्मचारीहरु तथा विवरण उपलब्ध गराउने उपभोक्ता समूहका सदस्यहरुलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु । आगामी दिनमा सवै सरोकारवालाबाट यस प्रकाशन सम्वन्धी सृजनात्मक सुझावको आशा गर्दछु ।